In aanloop naar het debat van de commissie Klimaat en Energie op 28 januari 2026 roept Koninklijke Metaalunie de politiek op om nu gerichte keuzes te maken voor een duurzame en toekomstbestendige MKB-maakindustrie. Met drie samenhangende oplossingsrichtingen wil Metaalunie het verdienvermogen, de strategische autonomie en de concurrentiekracht van de sector structureel versterken.
De verduurzaming van de MKB-maakindustrie vraagt om snelle en substantiële stappen. Ondernemers zijn bereid te investeren in verdere elektrificatie, energie-efficiënte productiemiddelen en slimmer gebruik van grondstoffen. Dat kan echter alleen wanneer de overheid de juiste randvoorwaarden creëert. De MKB-maakindustrie levert een essentiële bijdrage aan innovatie, werkgelegenheid, strategische autonomie en het bruto nationaal product. Juist nu het verdienvermogen onder druk staat, is het noodzakelijk om gericht te investeren in een toekomstbestendige industriële basis.
Onderzoek: Investeringsruimte ondernemers wordt beperkt
Uit een enquête gehouden onder Metaalunieleden blijkt dat ruim zestig procent van de bedrijven aangeeft dat stijgende energieprijzen hun investeringsruimte beperken. Tegelijkertijd ervaart bijna de helft van de bedrijven hinder van netcongestie. Een betrouwbare energievoorziening, voldoende transportcapaciteit op het elektriciteitsnet en voorspelbaar beleid zijn daarom randvoorwaarden om zowel de energietransitie als economische groei mogelijk te maken. Zonder versnelling dreigen investeringen uitgesteld te worden en blijft verduurzaming achter.
Nationaal investeringsprogramma
Metaalunie pleit daarom voor de inrichting van een Nationaal Investeringsprogramma Duurzame Productiecapaciteit, waarmee MKB-maakbedrijven worden gestimuleerd om te investeren in energie-efficiënte machines, hergebruik en substitutie van grondstoffen en verdere elektrificatie van productieprocessen. Een structureel fonds van 250 miljoen euro per jaar, voor een periode van minimaal vijf jaar en uitgevoerd via bestaande loketten, kan een nieuwe besparings- en efficiencygolf op gang brengen. Verwacht wordt dat bedrijven hierdoor gemiddeld 8 tot 12 procent extra energiebesparing en efficiëntiewinst kunnen realiseren.
Versnel aanpak netcongestie
Daarnaast is een versnelling van de aanpak van netcongestie noodzakelijk. Volgens Metaalunie zijn hogere en snellere investeringen in kabels, transformatoren en slimme netinrichting onontbeerlijk. Ook het vereenvoudigen van flexibel netgebruik, het beter benutten van congestiemanagement en het stimuleren van regionale oplossingen kunnen bijdragen aan extra transportcapaciteit. In sommige regio’s kan dit leiden tot aanzienlijk efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet, waardoor verduurzaming en groei niet langer onnodig worden geremd.
Stevige grondstoffenpositie
Ten slotte onderstreept Metaalunie het belang van een stevige grondstoffenpositie voor de Nederlandse maakindustrie. Een krachtige circulaire economie is daarbij essentieel, niet alleen om de beschikbaarheid van grondstoffen veilig te stellen, maar ook om kosten te verlagen en CO2-emissies te reduceren. Ondernemers zijn bereid meer te investeren in circulaire bedrijfsvoering, mits regelgeving voorspelbaar en werkbaar is. Een ondernemersvriendelijke Circulaire Economie-wet, met een sterke ketenbenadering en goede aansluiting op Europese regelgeving, kan zorgen voor langere gebruikscycli, lagere ketenkosten en een aanzienlijk extra marktpotentieel voor Nederlandse MKB-maakbedrijven.
Met deze samenhangende agenda, inclusief concrete oplossingen, wil Metaalunie bijdragen aan een duurzame, concurrerende en strategisch sterke maakindustrie, die haar cruciale rol in de Nederlandse economie ook op de lange termijn kan blijven vervullen.
Lees hier de inbreng Koninklijke Metaalunie voor Commissiedebat ‘Klimaat en Energie’ op 28 januari 2026.