De Koninklijke Metaalunie Economische Barometer over het vierde kwartaal van 2025 laat zien dat de afkoeling van de MKB-maakindustrie aanhoudt, maar wel met een gemengd economisch beeld. Naast een voorzichtig herstel van de binnenlandse orderpositie is de buitenlandse vraag met 11 procent gedaald vergeleken met het vorige kwartaal. Tegelijkertijd is de groei van het personeelsbestand tot stilstand gekomen. De bereidheid om te investeren in het eigen machinepark neemt verder af naar per saldo 26 procent. Deze combinatie van ontwikkelingen tekent een periode waarin lichte verbeteringen en aanhoudende terughoudendheid naast elkaar bestaan.


 

De barometercijfers laten zien dat bedrijven zich aanpassen aan een uitdagende omgeving. Binnenlandse orders stabiliseren enigszins maar prijsstijgingen bieden daarbij wel voor enige verlichting. Daar staat tegenover dat buitenlandse markten zwak blijven en ondernemers voorzichtig zijn in hun verwachtingen voor de korte termijn.

Binnenlandse orderpositie
De binnenlandse orderpositie blijft in het vierde kwartaal 2025 per saldo negatief, net als in het voorafgaande kwartaal. Het saldo komt uit op -2 procent, een lichte verbetering vergeleken met het saldo -7 procent in het derde kwartaal. Deze verbetering wijst op een voorzichtig herstel van de binnenlandse vraag. De verwachting bij ondernemers is wel dat het saldo van de orderpositie weer terugvalt naar -7 procent. De waardering van de orderportefeuille laat daarentegen een licht positiever beeld zien met een saldo van +9 procent.




Buitenlandse orderpositie
De actuele buitenlandse orderpositie is in het vierde kwartaal duidelijk verslechterd. Daarnaast verwachten ondernemers een negatief saldo van 11 procent in het aantal toekomstige buitenlandse orders. Hiermee komt een einde aan de opwaartse trend sinds het derde kwartaal van 2024. Ook de exportverwachtingen blijven negatief. Het saldo van stijgende en dalende verwachtingen resulteert in -8 procent. Dit saldo ligt vrijwel op hetzelfde niveau als in het vorige kwartaal. De algemene waardering van de buitenlandse orderpositie kent een licht negatief saldo van -2 procent. Dit bevestigt het beeld van aanhoudende terughoudendheid op internationale markten.

Personeel
De verhouding tussen vast en flexibel personeel blijft stabiel. Het aandeel vast personeel ligt rond de 90 procent, tegenover 10 procent met een flexibel contract. De groei van het vaste personeelsbestand is - met een groeisaldo van 0 procent in het vierde kwartaal - volledig tot stilstand gekomen. De inzet van flexibel personeel neemt zelfs verder af. Per saldo een daling van 4 procent in het vorige kwartaal naar een daling van 5 procent in het vierde kwartaal.

Het aandeel bedrijven met openstaande vacatures is gedaald van 54 procent in het derde kwartaal naar 44 procent in het vierde kwartaal. Tegelijkertijd stijgt het gemiddeld aantal vacatures per bedrijf licht, van 2,21 naar 2,31. Dit betekent dat minder bedrijven actief werven, maar dat de wervende bedrijven een iets grotere personeelsbehoefte hebben.




Financieel en investeringen
Het bedrijfsresultaat ontwikkelt zich iets positiever dan in het derde kwartaal. Het aantal bedrijven met een stijgend resultaat en het aantal bedrijven met een dalend resultaat is vrijwel in balans. Het aandeel winstgevende bedrijven blijft voor het derde kwartaal op rij stabiel op 45 procent. Daarnaast draait 37 procent van de bedrijven break-even. Het aandeel van bedrijven dat met verlies draait, blijft ongewijzigd op 18 procent. Daarmee opereert ruim vier op de vijf MKB-maakbedrijven winstgevend of kostendekkend.


 

De investeringsverwachtingen blijven negatief. 41 procent van de ondernemers verwacht dalende investeringen in het eigen machinepark, terwijl 14 procent rekent op een toename. Deze terughoudendheid onderstreept het voorzichtige sentiment dat leeft onder de ondernemers, ondanks stijgende prijzen en een stabiel financieel beeld. Koninklijke Metaalunie hoopt dat het nieuwe kabinet ruimte maakt voor investeringen. Metaalunie pleit voor toegesneden mkb-stimuleringsmaatregelen voor innovatie die ondernemers helpen bij hun gewenste investeringen in bijvoorbeeld robotisering, digitalisering en AI.

> Lees de hele barometer met interactieve grafieken.