Dit programma is ontwikkeld vanuit de praktijk van MKB-maakbedrijven. Dat merk je aan de onderwerpen, de aanpak en de manier van werken. Je werkt niet met algemene voorbeelden die ver van je bedrijf afstaan. Je eigen onderneming is steeds het vertrekpunt. Alles wat je onderzoekt, bespreekt of uitwerkt, vertaal je naar jouw dagelijkse praktijk.

Dat maakt het programma direct toepasbaar. Het gaat over leiderschap, maar ook over productie, mensen, structuur, cultuur, keuzes, draagvlak en uitvoering. Precies de combinatie waar ondernemers uit de MKB-maakindustrie dagelijks mee te maken hebben.

Het Strategisch Leiderschapsprogramma start met een kennismaking en intake bij het eigen bedrijf. Je begint bij jezelf als leider en eindigt met een concreet plan voor je bedrijf en een duidelijk beeld van wat jij nodig hebt om koers te houden. 

Het programma combineert groepssessies met individuele begeleiding. In de groep leer je van andere MKB-maakondernemers en krijg je nieuwe perspectieven op je eigen situatie. In de individuele gesprekken is er ruimte voor jouw persoonlijke vragen, dilemma’s en ontwikkelpunten. 

Tussen de bijeenkomsten werk je aan opdrachten voor je eigen bedrijf. Zo blijft het programma niet hangen in theorie, maar bouw je stap voor stap aan iets dat werkt in jouw praktijk.

Voor ondernemers, bedrijfsopvolgers en leidinggevenden in de MKB-maakindustrie die strategische verantwoordelijkheid dragen. Het programma past bij deelnemers die willen groeien in hun rol, bewuster richting willen geven aan hun organisatie en bereid zijn kritisch naar zichzelf en hun bedrijf te kijken.

Of je nu midden in een groeifase zit, bezig bent met opvolging, meer structuur wilt aanbrengen of je organisatie toekomstbestendiger wilt maken: dit programma helpt je om scherper te kiezen en sterker te sturen. 

Een ontwikkelreis begint met een gezamenlijke start. In dit eerste station maak je kennis met elkaar, met het programma en met de manier waarop jullie samen gaan leren en ontwikkelen. Je staat stil bij de vraag: waar zijn we eigenlijk aan begonnen en wat vraagt deze reis van jou als ondernemer en leider?
 
Wat staat centraal?
Strategisch leiderschap begint met het vermogen om verder te kijken dan je eigen rol, afdeling of dagelijkse praktijk. In dit programma onderzoek je niet alleen hoe je jouw bedrijf verder brengt, maar ook welke rol jij daarin speelt. Dat vraagt om een brede, integrale blik: kunnen kijken naar strategie, mensen, cultuur, structuur én resultaten – en begrijpen hoe deze met elkaar samenhangen. 

Tijdens de aftrap creëren we een gezamenlijke basis voor de ontwikkelreis. We maken kennis met elkaar, spreken uit wat we willen bereiken en onderzoeken wat nodig is om het programma tot een succes te maken. Daarbij gaat het ook over eigenaarschap. Want een ontwikkelprogramma werkt pas echt als je zelf bereid bent om actief mee te doen, vragen te stellen, te onderzoeken en soms ook je eigen aannames ter discussie te stellen. 

Wat ga je doen?
Je maakt kennis met de andere deelnemers en deelt wat jou bezighoudt als ondernemer en leider. We verkennen met elkaar de uitgangspunten van het programma en maken concreet wat jij uit deze ontwikkelreis wilt halen. Ook staan we stil bij jouw rol als ondernemer binnen het grotere geheel van jouw organisatie.

Door met elkaar in gesprek te gaan, ontstaat een eerste gezamenlijke taal. We onderzoeken hoe je naar organisaties en leiderschap kijkt en welke mindset nodig is om niet alleen aan de organisatie te werken, maar ook aan jezelf als leider. Zo ontstaat ruimte om van en met elkaar te leren.

Wat levert dit op?
Na deze aftrap weet je waar je aan begint, wat je uit het programma wilt halen en welke rol jij daarin zelf hebt. Je hebt kennisgemaakt met de andere deelnemers en er is een gezamenlijke basis ontstaan om de komende modules op voort te bouwen.
Je gaat naar huis met meer focus, betrokkenheid en eigenaarschap. De ontwikkelreis is begonnen: niet als een programma dat je alleen ondergaat, maar als een gezamenlijke beweging waarin jij zelf een actieve rol speelt.

Goed leiderschap begint bij jezelf. In dit eerste station kijk je niet alleen naar wat je doet als ondernemer, maar vooral naar hoe je dat doet. Hoe geef je leiding? Hoe kom je over op anderen? En welke patronen helpen jou vooruit of zitten je juist in de weg?

Wat staat centraal?
Als ondernemer ben je gewend om vooruit te kijken, beslissingen te nemen en problemen op te lossen. Maar hoe vaak neem je echt de tijd om naar jezelf te kijken?
In dit station onderzoek je jouw leiderschap. Wat waarderen mensen in jouw manier van werken? Waar ben je sterk in? Waar ben je misschien minder duidelijk dan je denkt? En waar neem je ongemerkt te veel of juist te weinig ruimte?
Dat inzicht is belangrijk, omdat jouw gedrag direct invloed heeft op je bedrijf. Op medewerkers, op besluitvorming, op sfeer en op de manier waarop verandering wel of niet van de grond komt.

Wat ga je doen?
Je brengt jouw leiderschap in kaart met feedback uit je directe omgeving. Denk aan medewerkers, collega’s of andere mensen die jou goed kennen in je rol als leider.
De feedback geeft een breed beeld van hoe anderen jouw leiderschap ervaren. In een persoonlijk gesprek bespreek je de uitkomsten. Niet om je te beoordelen, maar om scherper te zien waar jouw kracht ligt en waar je kunt groeien.
Daarna vertaal je de inzichten naar concrete ontwikkeldoelen voor de rest van het programma.

Wat levert dit op?
Na dit station heb je een duidelijker beeld van jezelf als leider. Je weet beter wat jouw stijl doet met anderen, waar je op kunt bouwen en waar je bewust aan wilt werken.
Dat maakt de rest van het programma persoonlijker en effectiever. Je werkt namelijk niet alleen aan een strategie voor je bedrijf, maar ook aan het leiderschap dat nodig is om die strategie waar te maken.

Voordat je vooruit kunt kijken, moet je weten waar je nu staat. In dit station maak je een eerlijke en scherpe foto van je MKB-maakbedrijf. Niet alleen op gevoel, maar aan de hand van de belangrijkste onderdelen van je organisatie. 

Wat staat centraal?
Veel ondernemers weten op gevoel precies waar het goed loopt en waar het schuurt. Toch helpt het om daar gestructureerd naar te kijken. Want pas als je helder ziet waar je bedrijf nu staat, kun je goede keuzes maken voor de toekomst. In dit station kijk je naar de financiële situatie, mensen, cultuur, structuur en processen. Zijn rollen en verantwoordelijkheden duidelijk? Sluit de organisatie nog aan bij de groei van het bedrijf? Waar gaat onnodig veel energie verloren? En welke kansen blijven liggen omdat de dagelijkse operatie steeds voorrang krijgt? 

Wat ga je doen?
Je analyseert je bedrijf op vijf belangrijke onderdelen: financiën, capaciteit, cultuur, structuur en processen. Daarna breng je sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen in kaart. Dat geeft overzicht en maakt zichtbaar waar de belangrijkste vraagstukken liggen. In de groepssessie bespreek je je inzichten met andere ondernemers uit de MKB-maakindustrie. Juist die uitwisseling is waardevol. Je herkent elkaars praktijk, krijgt nieuwe vragen terug en ontdekt soms dat een probleem niet uniek is, maar wel anders bekeken kan worden. 

Wat levert dit op?
Na dit station heb je een eerlijk en bruikbaar beeld van je organisatie. Je weet beter waar je bedrijf sterk in is, waar risico’s zitten en welke onderwerpen aandacht vragen. Dat vormt de basis voor de strategische keuzes die later in het programma volgen.

Een koers op papier is waardevol. Maar een koers krijgt pas betekenis als jij er als leider richting aan geeft. In dit station stap je uit de dagelijkse praktijk en kijk je met afstand naar jouw bedrijf, de gekozen richting en jouw eigen rol daarin. Klopt de koers nog? En wat vraagt deze van jou?

Wat staat centraal?
Een strategische richting kiezen betekent ook keuzes maken. Niet alles kan tegelijk en niet iedere kans past bij waar je naartoe wilt. In deze individuele sessie onderzoek je daarom hoe de koers van jouw bedrijf zich verhoudt tot jouw eigen ambities, overtuigingen en manier van leiderschap.

Je kijkt kritisch naar de richting die je hebt gekozen. Waar zit energie? Waar zit spanning? Welke keuzes zijn echt nodig om verder te komen en welke onderwerpen blijven misschien te lang liggen? En misschien wel de belangrijkste vraag: wat vraagt deze koers van jou als leider?

Wat ga je doen?
In een persoonlijke sessie reflecteer je op de missie, visie en strategische richting van jouw bedrijf. Je scherpt de koers verder aan en onderzoekt welke keuzes daar logisch uit voortvloeien. Daarbij kijk je niet alleen naar wat je wilt bereiken, maar ook naar hoe je daar als leider richting aan geeft.

We onderzoeken waar jij persoonlijk invloed op hebt, waar je misschien te veel of juist te weinig verantwoordelijkheid neemt en welke patronen jouw koers kunnen versterken of juist in de weg kunnen staan. Zo verbind je strategische keuzes aan persoonlijk leiderschap en maak je concreet wat jouw rol is in het realiseren van de gewenste toekomst.

Wat levert dit op?
Na dit station heb je een scherpere koers en een duidelijker beeld van de keuzes die nodig zijn om die koers waar te maken. Je weet beter waar je als leider voor staat en welke rol jij zelf hebt in     het realiseren van de ambities van je bedrijf.
 
De richting wordt daarmee niet alleen iets van het bedrijf, maar ook iets waar jij persoonlijk achter staat en verantwoordelijkheid voor neemt. Dat is de basis voor een koers die niet alleen bedacht is, maar ook gedragen en daadwerkelijk in beweging gebracht kan worden.

Na inzicht en richting komt de belangrijkste vraag: wat ga je nu echt doen? In dit station breng je focus aan. Je bepaalt welke keuzes de komende jaren belangrijk zijn en welke stappen nodig zijn om je visie dichterbij te brengen.  

Wat staat centraal?
In een MKB-maakbedrijf speelt altijd veel tegelijk. Klanten vragen aandacht, machines moeten draaien, medewerkers hebben vragen en ondertussen wil je ook vernieuwen, groeien of verbeteren. Juist daarom is focus belangrijk. Niet alles kan tegelijk. Strategie betekent ook kiezen wat je niet doet. In dit station verbind je de inzichten uit de eerdere stations. Je kijkt naar jezelf als leider, naar de analyse van je bedrijf en naar de missie en visie die je hebt geformuleerd. Van daaruit bepaal je de strategische route voor je organisatie.

Wat ga je doen?
Je werkt toe naar een compacte strategische routekaart. Daarin benoem je de belangrijkste thema’s, speerpunten en keuzes voor jouw bedrijf. Je onderzoekt welke onderwerpen prioriteit krijgen, welke randvoorwaarden nodig zijn en waar je bewust nee tegen zegt. In de groepssessie bespreek je je keuzes met andere ondernemers. Dat helpt om scherper te formuleren, blinde vlekken te zien en prioriteiten beter te onderbouwen. 

Wat levert dit op?
Na dit station heb je een duidelijke strategische richting. Geen dik rapport, maar een praktische route die houvast geeft. Je weet waar je naartoe werkt, welke keuzes daarbij horen en welke vervolgstappen nodig zijn.

Een strategie kan inhoudelijk kloppen, maar toch vastlopen als het leiderschap er niet bij aansluit. In dit station kijk je naar jouw persoonlijke rol in de uitvoering. Wat vraagt de gekozen koers van jou als leider?  

Wat staat centraal?
Een strategisch plan uitvoeren vraagt meer dan goede bedoelingen. Het vraagt om gedrag dat past bij de richting die je kiest. Misschien vraagt je strategie om meer loslaten. Of juist om duidelijker sturen. Misschien moet je sneller knopen doorhakken, beter uitleggen waarom keuzes nodig zijn of anderen meer verantwoordelijkheid geven. In dit station onderzoek je waar jouw leiderschap de strategie versterkt en waar het de uitvoering misschien vertraagt.

Wat ga je doen?
In een individueel begeleidingsgesprek bespreek je jouw strategische route en jouw rol daarin. Je kijkt naar overtuigingen, gewoontes en dilemma’s die invloed hebben op je leiderschap. Waar zit vertrouwen? Waar zit spanning? Waar loop je zelf tegenaan? En wat heb jij nodig om koersvast te blijven? Het gesprek helpt om de strategie niet alleen als plan te bekijken, maar ook als persoonlijke opdracht.

Wat levert dit op?
Na dit station weet je scherper wat jij zelf te doen hebt om de strategie verder te brengen. Je neemt concrete inzichten mee over je gedrag, houding en leiderschap. Daarmee vergroot je de kans dat de strategie ook echt in beweging komt. 

Een strategie krijgt pas waarde als er iets verandert in de praktijk. In dit station vertaal je jouw strategische route naar acties, rollen en verantwoordelijkheden. Zo wordt duidelijk wat er moet gebeuren, wie erbij betrokken is en hoe je voortgang houdt. 

Wat staat centraal?
Voor veel MKB-maakbedrijven zit hier de echte uitdaging. De koers kan duidelijk zijn, maar de productie loopt door, klanten blijven bellen en de agenda zit vol. Daarom maak je in dit station de stap van denken naar doen. Je brengt in kaart welke acties nodig zijn, wat prioriteit heeft en wie een sleutelrol speelt in de uitvoering. Belangrijk is dat het plan niet alleen van jou blijft. Een sterke strategie krijgt pas kracht als mensen in de organisatie weten wat hun rol is en eigenaarschap kunnen nemen.

Wat ga je doen?
Je werkt aan een praktisch plan van aanpak. Daarin leg je acties, prioriteiten, rollen, tijdlijnen en benodigde middelen vast. Ook kijk je welke medewerkers of teams belangrijk zijn voor de uitvoering. Wat hebben zij nodig? Waar moet je duidelijkheid geven? En waar kun je verantwoordelijkheid juist beter verdelen? In de groepssessie toets je of je plan haalbaar is. Je krijgt feedback op uitvoerbaarheid, draagvlak en impact.

Wat levert dit op?
Na dit station heb je een uitvoerbaar plan waarmee je direct verder kunt in je eigen bedrijf. Je weet welke stappen nodig zijn, wie je moet betrekken en hoe je voorkomt dat de strategie blijft hangen in goede bedoelingen.

Het programma eindigt niet met een punt, maar met een volgende stap. In dit laatste station kijk je terug op wat je hebt geleerd en vooruit naar wat je wilt vasthouden in je bedrijf en in je leiderschap.

Wat staat centraal?
Na een periode van reflectie, analyse, keuzes maken en plannen uitwerken is het belangrijk om stil te staan bij wat er is veranderd. Wat heb je geleerd over jezelf? Welke keuzes heb je gemaakt voor je bedrijf? Waar ben je trots op? En wat vraagt nog aandacht zodra de dagelijkse praktijk weer alle ruimte opeist? Dit station helpt om de opbrengst van het programma vast te houden. Niet door alles dicht te timmeren, maar door helder te maken wat je meeneemt naar de volgende fase.

Wat ga je doen?
Je haalt de belangrijkste inzichten uit het programma op. Je benoemt wat je wilt blijven doen, wat je wilt aanscherpen en welke vervolgstappen nodig zijn. Ook deel je ervaringen met andere deelnemers. Dat netwerk is waardevol. Ondernemers uit de MKB-maakindustrie herkennen elkaars praktijk vaak snel. Daardoor kun je ook na afloop blijven sparren, spiegelen en leren van elkaar.  

Wat levert dit op?
Na dit station rond je het programma af met meer helderheid, richting en vertrouwen. Je weet welke stappen je wilt blijven zetten, hoe je koers houdt in de praktijk en hoe je de beweging in je bedrijf vasthoudt.