Zet in op sterke ketens en clusters voor de versnelling van de technologische ontwikkeling en geef arbeidsproductiviteit prioriteit
De MKB-maakindustrie is onmisbaar voor innovatiekracht en economische weerbaarheid van de provincie en vormt daarmee een van de economische pijlers.
Een sterke economie begint met sterke regionale ketens/ecosystemen. Hierin innoveren en produceren MKB-bedrijven en grote bedrijven samen: van ontwerp tot prototyping, van productie tot onderhoud. Deze ketens zijn essentieel voor sectoren als hightech, energie, bouw, defensie en meer. MKB-bedrijven zijn onmisbaar in deze ketens en staan aan de basis van innovatie, zijn wendbaar en in staat snel en flexibel te reageren op de vraag van de klant. Dit zorgt voor innovatiekracht, leveringszekerheid en werkgelegenheid. Maar dragen ook bij aan het oplossen van de maatschappelijke uitdagingen zoals verduurzaming, infrastructuur en netcongestie. En dit bepaalt ook onze concurrentiepositie en strategische onafhankelijkheid
Echter de groei van de arbeidsproductiviteit loopt achter, terwijl hier de sleutel ligt voor economische groei, het oplossen van personeelstekorten en investeringen. Juist innovatie zit in het DNA van onze ondernemers. Zij investeren in robotisering, automatisering, digitalisering en AI om concurrerend te blijven en tegelijkertijd maatschappelijke opgaven te helpen oplossen. Om dat succesvol te kunnen blijven doen, is een sterk regionaal ecosysteem nodig \waarin bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen en overheden samenwerken. Provincies kunnen hierin het verschil maken door gerichte programma’s voor de sector, instrumenten toepasbaar maken voor het MKB en zorgen voor een toegankelijke financiering.
Ook de sterk groeiende defensie-uitgaven biedt kansen voor de economie én creëert ruimte voor bedrijven om te investeren in innovatie en nieuwe productietechnologieën. Door ruimte te bieden aan bedrijven die zowel voor defensie als voor de civiele markt produceren (Dual Use) wordt bijgedragen aan een structurele versterking van de regionale economie. Defensiebeleid is ook industriebeleid. Meer defensiebestedingen in Nederland versterken de nationale veiligheid, de strategische autonomie, innovatiekracht, arbeidsproductiviteit en het verdienvermogen van de Nederlandse maakindustrie. Door de MKB-maakindustrie actief te betrekken, ontstaat een sterkere en minder kwetsbare toeleverketen.
Om dit te blijven doen, hebben zij verbinding nodig — met onderwijs, met kennisinstellingen, met andere bedrijven. De provincie kan hier een cruciale rol in spelen.
Wat kan de provincie doen?
- Versterk de regionale innovatie-ecosystemen. Financier en blijf aansluiten bij bestaande innovatieprogramma’s voor de maakindustrie, zoals Smart Industry, Europese Digitale Innovatiehubs (EDIH’s), fieldlabs en regionale digitaliseringsprogramma’s. Zorg dat mkb-maakbedrijven hier laagdrempelig toegang toe hebben via het regionale netwerk van oa branches.
- Concrete ondersteuning aan maakbedrijven door innovatieruimtes in te richten waar ze samen met kennisinstellingen en onderwijs aan de slag kunnen met nieuwe toepassingen van robotisering, automatisering en andere innovaties op werkvloer werkt! Zo wordt technologische en praktische kennis samengevoegd om robotoplossingen AI-toepassingen te ontwikkelen en te testen.
- Ondersteun sterke regionale clusters en ketens waarin bedrijven gezamenlijk innoveren, opleiden en investeren in nieuwe technologieën zoals AI en robotisering. Denk ook aan regionale innovatiehubs, fieldlabs en hybride leeromgevingen en techniekcentra. Zo wordt gezamenlijk gewerkt aan verhoging van de arbeidsproductiviteit en het blijven ontwikkelen van vakmensen door middel van praktijkgerichte scholing.
- Positioneer de mkb-maakindustrie als strategische economische sector. Geef de mkb-maakindustrie een structurele plek binnen provinciale economische agenda’s, innovatieprogramma’s, human capital agenda’s, regionale ontwikkelagenda’s en uitvoeringsprogramma’s. De sector verdient dezelfde strategische aandacht als bijvoorbeeld zorg, energie en mobiliteit.
- Maak innovatieondersteuning voor het MKB zichtbaar en toegankelijk via one-stop-shop. Zorg voor duidelijke informatievoorziening richting ondernemers over provinciale, landelijke en Europese subsidiemogelijkheden, innovatieprogramma’s en samenwerkingskansen. Maak ze uitvoerbaar, toepasbaar en toegankelijk en zorg voor ondersteuning van het brede peloton MKB-bedrijven via het regionale netwerk van oa branches en innovatiemakelaars.
- Maak gebruik van de mogelijkheden van sectorale O&O fondsen en subsidies die echt toegankelijk en toepasbaar zijn voor het MKB.
- Benut bij overheidsaanbestedingen de rol van de Provincie als "launching customer" door met modelprocedures, eisen en randvoorwaarden de hele keten te betrekken voor een circulaire en innovatieve beoordeling. MKB-maakbedrijven krijgen daardoor meer kansen om duurzame oplossingen toe te passen. De MKB-maakindustrie biedt mogelijkheden als reparatie, revisie en hergebruik van materialen.
- Zet bij investeringen van het Rijk voor Defensie via de provincie in op dual use. Zorg dat productie en infrastructuur zowel civiel als defensie-gerelateerd inzetbaar zijn. Zet ook in op aansluiting van de regionale MKB-maakindustrie op de landelijke opdrachten van Defensie. Koppel dit aan investeringen in automatisering, digitalisering, skills en vakmanschap om groei mogelijk te maken ondanks de krapte aan vakmensen.
- Voorkom versnippering en stimuleer samenwerking tussen overheid, ondernemers en Defensie. Stem plannen goed op elkaar af.
Wat kunnen we samen doen?
- Regionale innovatiehubs ontwikkelen rond bedrijfsvakscholen en techniekcentra.
- Kennisdeling tussen ondernemers, onderwijs en overheid versterken. Het stimuleren en oprichten van innovatieclusters van bedrijven die gezamenlijk innoveren en opleiden.
- Regionale innovatie-ecosystemen versterken waarin ondernemers, onderwijs en overheid structureel samenwerken.
- Kennis en praktijkervaring vaker delen tussen provincies, ondernemers en regionale partners. We stellen gezamenlijk een Arbeidsproductiviteitsagenda op als onderdeel van de brede Maakagenda.
- Zet samen met ons in op regionale Productiviteitsboosters die de ondernemers in de MKB-Maakindustrie helpen bij het slimmer werken, toepassen van nieuwe technologieën en ontwikkelen van duurzame productietechnieken om zo de arbeidsproductiviteit te verhogen.
- Koppel Defensie-gerelateerde investeringen aan het verhogen van de arbeidsproductiviteit en maakindustrie- en arbeidsmarktbeleid.
Maak innovatie praktisch en bereikbaar voor het MKB. Provincies versnellen productiviteit door MKB-bedrijven concreet te ondersteunen, het verbinden van de eco-systemen, het financieren innovatieprogramma’s en het versterken van regionale clusters.