Koninklijke Metaalunie wortelt in een lange, meer dan honderdjarige geschiedenis van werkgevers die zich verenigden in voorlopers van de huidige organisatie. Deze rubriek verbindt het heden en verleden van de vereniging met elkaar. Uiteraard is die verbinding er vooral dankzij de Metaalunieleden. Zonder de smid op de hoek van de straat uit 1904 zou er immers geen verleden zijn. En zonder de huidige machinebouwers, verspaners en lassers – geen hier en nu.
Het jaar waarin Piet de Groot I (1883-1953) zijn smederij begon in Akersloot, was ook het jaar waarin Thomas Edison de eerste elektrische auto uitvond en de gemeenteraad van Amsterdam met een kleine meerderheid het voorstel van B&W verwierp om het Naardermeer met afval te dempen. Ook in dat jaar: de oprichting van de Wereldvoetbalbond FIFA: Fédération Internationale de Football Association. De FIFA is inmiddels een instituut en met de smederij werd in 1904 de basis gelegd voor een indrukwekkende familiegeschiedenis.
Van blaasbalg naar elektrische aandrijving
Geboren in Castricum als zoon van smid ‘Lange Jan’, was Piet een Akersloter in hart en nieren. Toen de concurrentie in Akersloot te groot werd, zocht hij in 1913 op 30-jarige leeftijd zijn heil in Heemskerk. Hij werd knecht bij Andries Eeltink aan de Rijksstraatweg en werd later uitgeleend aan Pieter Gooijer, de laatste smid van een familie die sinds 1753 het ambacht doorgaf.
Gooijer kampte met gezondheidsproblemen en financiële tegenslagen: verlamming, onbetaalde rekeningen van de KSA-bouw en de economische malaise van de jaren ‘20 van de vorige eeuw maakten het moeilijk. Piet de Groot nam een deel van zijn klandizie over, geholpen door fietsenmaker Henk van Tunen, die een schuurtje beschikbaar stelde aan de Deutzstraat. In 1927 moderniseerde Piet zijn smederij met elektrische aandrijving, wat boren, zagen en het bedienen van de blaasbalg vereenvoudigde. In 1932 verhuisde hij naar een nieuwe werkplaats aan de Starstraat in Heemskerk.
Nieuwe prijzen
De saamhorigheid onder Heemskerkse smeden blijkt uit een verslag in de ‘Vuursalamander’ over de jaarvergadering van de smedenkring in Castricum op 30 januari 1936. Men was tevreden over 1935, met maandelijkse vergaderingen – behalve in het hooi- en kachelseizoen – en een bestuur uit Beverwijk dat de zaken stroomlijnde. De katholieke inslag was evident: kapelaan Ligthart werd geestelijk adviseur, wat de kring versterkte. Leden stelden nieuwe prijzen vast, genoteerd in boekjes voor uniformiteit – een praktijk die de huidige Autoriteit Consument en Markt mogelijk zou afkeuren. Werkstukken werden tentoongesteld, gevolgd door een fotosessie, waarbij een anekdote over een echtgenote die het permanent van haar man bijwerkte de gezelligheid illustreerde.
IJzerwaren – en kachelwinkel
Piet I’s zoons, Piet II (1919-2004) en Jan, traden in zijn voetsporen. In 1952 nam Piet II de leiding over, kort voor zijn vaders overlijden in 1953. Jan begon in 1954 een eigen zaak in de Starstraat, later een ijzerwaren- en kachelwinkel aan de Van Coevenhovenstraat. Piet II richtte zich op staalconstructies, gedreven door de naoorlogse vraag naar kassenbouw. Samen met aannemer Arie de Nijs leverde De Groot stalen frames voor kassen door heel Nederland en zelfs Duitsland. Deze samenwerking was een succes, hoewel de ritten – met knakworst-stops op de Afsluitdijk – voor werknemers als Jan van der Kolk minder comfortabel waren.
De Starstraat werd te klein voor de groeiende opdrachten. Vrachtwagens met staal deden de straat trillen en het lossen was zwaar. In 1966 verhuisde De Groot naar de Cornelis Groenlandstraat, Heemskerks eerste industrieterrein. Daar maakte een halkraan grotere constructies mogelijk. Projecten zoals veilinggebouwen in Beverwijk en hallen voor de Beverwijkse Bazaar volgden. In 1989 verhuisde het bedrijf naar de Ambachtsring op de Houtwegen, waar het onder Piet III (1949-heden) verder groeide.
Renovatie Rijksmuseum
Piet III, die in 1987 de leiding overnam, rolde al jong in het vak. Na schooltijd boorde hij gaten en sneed hij draad, terwijl zijn vriendjes speelden. Het werk was zwaar en ongezond; lassen van thermisch verzinkt staal leverde giftige dampen op en er werd zonder beschermingsmiddelen gewerkt. Toch groeide zijn passie. Begeleid door trouwe werknemer Jan van der Kolk, die vijftig jaar bleef, volgde hij avondschool en leerde hij het vak. Onder zijn leiding leverde De Groot indrukwekkende projecten op, zoals de renovatie van het Rijksmuseum, waar vierduizend kilo zware stalen balken via glijgoten werden geïnstalleerd. Piet’s praktische blik – “Je kan wel een kanariepietje tekenen, maar kan je hem ook laten vliegen?” – zorgde voor waardevolle samenwerkingen.
Vakmanschap en innovatie
In 2014 treedt Piet terug in de rol van senior calculator, de dagelijkse leiding kwam daarmee in de handen van zijn rechterhand (die dan al 25 jaar binnen het bedrijf werkzaam is) S.M. (Menno Glorie) als algemeen directeur en al snel voegt L. (Leen) Guijt zich bij als commercieel directeur. Op 1 juni 2024 ging Piet na 60 jaar werken officieel met pensioen, in datzelfde jaar (2024) trad tot zijn verbazing zijn dochter Trista toe tot het bedrijf. Zijn twee technische opgeleide zoons hadden geen interesse. Inmiddels is Trista mede-eigenaar en neemt zij het stokje in de komende jaren over als dagelijks bestuurder. Met dertig medewerkers en een jaaromzet van vijf miljoen euro verwerkt De Groot 1.500 ton staal per jaar voor constructies, luifels, trappen en kunstwerken. In september 2024 leverde het bedrijf zijn grootste project ooit op: de DeNOx-installatie voor TATA Steel, die de uitstoot van stikstofoxiden en zware metalen vermindert. Constructiebedrijf De Groot blijft een toonbeeld van vakmanschap en innovatie, geworteld in een rijke familiegeschiedenis.