Tussen immens grote en zware staalkabel haspels werken de specialisten van De Ruiter Staalkabel aan iets wat je liever nooit ziet breken: de verbinding tussen kraan en last. In Dordrecht combineren ze vakmanschap, testtechniek en internationale samenwerking om hijsoperaties wereldwijd veilig te houden.

De Ruiter Staalkabel is al decennia een bekende naam in de offshore energy, offshore wind, maritieme sector en de industrie. Sinds 2007 maakt het bedrijf onderdeel uit van Usha Martin, een van ’s werelds grootste staalkabelproducenten. Usha Martin is een internationaal netwerk van fabrieken (onder meer in India en het Verenigd Koninkrijk) en een Global Development Centre in Italië. “Wij hebben hier heel veel kennis in huis, maar ook fabrieken achter ons en engineers die draden ontwikkelen of adviseren wat geschikt is voor welke toepassing”, zegt Head Test & Inspection Neil Hendriks. Dat vertaalt zich in een breed portfolio: van liftdraden en brugkabels tot kabels voor offshore wind, havens, industrie en olie en gas.
 
Confectieafdeling
In Dordrecht maakt De Ruiter geen kabels; het bedrijf maakt er eindproducten van. De confectieafdeling verwerkt aangeleverde kabels tot klantklare oplossingen, met geperste of gegoten eindverbindingen, stroppen en samengestelde sets. Daarnaast is er een riggingploeg voor het in- en uitscheren van kranen (het (de)installeren van kabels, red.), een test- en inspectieafdeling en afdelingen voor het leveren van hijs- en hefgereedschappen. “Je kunt het zo gek niet verzinnen of wij leveren het of verzorgen het”, zegt Hendriks. Het bedrijf bedient wereldwijd zowel ‘kleine klantjes’ als de grote offshore-spelers. Vooral de offshore windsector groeit nog steeds, vertelt Hendriks. “Nieuwbouwkranen en -schepen komen in een hoog tempo door.”

Schaal en specialisatie
Wie denkt dat staalkabel ‘gewoon een kabeltje’ is, vergist zich. De variatie in diameters, opbouw, vettingen en treksterkteklassen is groot, zeker in offshore wind en heavy  lifting. “Het is zo complex”, zegt Hendriks. “We noemen die kabels hightech: speciaal, op maat, met bepaald gedrag en eisen.” De schaal is soms nauwelijks voorstelbaar: haspels van bijna 200 ton, kabeldiameters tot ver boven de 100 millimeter en lengtes in kilometers. “De langste die wij geleverd hebben was 14 kilometer en 50 millimeter diameter, voor deep-water winches”, zegt hij.

Kennis, engineering en voorbereiding 
Die complexiteit vraagt om serieuze engineering. De Ruiter leunt daarbij op ervaring, het Global Development Centre en digitale hulpmiddelen. Een voorbeeld is de inzet van een virtual reality-tool in de voorbereiding van inscheerklussen op nieuwe kranen. “We krijgen een 3D-model en kunnen het gehele inscheerproces virtueel doorlopen”, zegt Hendriks. “Dan zie je vooraf waar je een aanpassing nodig hebt en hoe je het gaat uitvoeren.” Het scheelt tijd op locatie en vergroot de voorspelbaarheid.

Confectie: persen en gieten
Op de werkplaatsvloer laat Hendriks zien hoe eindverbindingen tot stand komen. Bij ‘superloops’ worden strengen met de hand gevlochten, voorzien van een bus en onder zware persen gecomprimeerd. “Geperste eindverbindingen verliezen circa tien procent aan trekkracht”, zegt hij. Voor toepassing zonder verlies kiest De Ruiter voor socketing: een gegoten eindverbinding met tweecomponentenhars. Elk item krijgt na de kwaliteitscontrole een uniek nummer dat terugkomt op het EKH-certificaat van brancheorganisatie Erkende Keurbedrijven Hijs- & Hefmiddelen.

Testen en inspecteren
Veiligheid staat of valt met testen en periodieke keuring. De Ruiter beschikt onder meer over een trekbank die trek- en breektesten tot 300 ton uitvoert. In inspecties wint Niet-Destructief Onderzoek (NDO) terrein. “We doen MRT, magnetisch fluxonderzoek”, zegt Hendriks. “Vroeger kon dit alleen visueel en door uitwendige metingen; met MRT zie je breuken óók in de kern.” Frans van der Brugh, branchemanager van EKH, schetst de trend: “Je moet meer met minder mensen doen. Met dit soort technologie kun je efficiënter keuren en richting preventief onderhoud bewegen.” Volgens hem kan dat zelfs naar nieuwe dienstmodellen leiden: “De staalkabel als service: monitoren, tijdig vervangen, minimale stilstand.”

Voorraad, spoed en leveringszekerheid 
Een onderscheidende factor van De Ruiter is volgens Hendriks de combinatie van een grote voorraadpositie en de directe lijn met de fabrieken. Dat maakt snelle actie mogelijk als daarom gevraagd wordt. “We zijn nu bezig met een spoedklus na afkeur op een schip”, zegt Hendriks. “Dan schakelen we met de fabriek; soms wordt er binnen tien dagen geproduceerd.” De economische drijfveer is helder: stilstand van een kraanschip kost al snel zes cijfers per dag. “Dan ga je alle zeilen bijzetten”, zegt hij.

Normen, onafhankelijkheid en EKH 
Afkeuren en vervolgens leveren: is dat niet de slager die zijn eigen vlees keurt? Hendriks: “We keuren op basis van normen. Als er op een bepaalde lengte een bepaald aantal breukjes zit, is een draad afgekeurd. De cijfers zijn wat ze zijn.” Van der Brugh benadrukt de persoonlijke verantwoordelijkheid van keurmeesters: “In principe is het een persoonscertificaat. De onafhankelijkheid staat boven alles. Een klant kan na afkeur ook bij een ander inkopen.” Naast EKH-werkvoorschriften werkt De Ruiter ook onder de overkoepelende, internationale LEEA-kaders. “In Europa geldt EKH als een van de hoogste standaarden”, zegt Van der Brugh.

‹‹ Bij een spoedklus schakelen we met de fabriek; soms wordt er binnen tien dagen geproduceerd ››

Mens en opleiding
Goede mensen vinden is ook voor De Ruiter lastig. Interne opleiding en bijscholing zijn daarom cruciaal. EKH ontwikkelde een e-learningplatform voor theorieopbouw richting het keurmeester examen. “Handig voor praktisch ingestelde monteurs: één systematiek voor leren, toetsen en examineren”, zegt Van der Brugh. Hendriks is positief: “Ik heb die modules zelf doorlopen. Je ziet dat collega’s scherper worden. Ze moeten echt even de diepte in.”

HMPE komt eraan
Behalve staal wint synthetisch materiaal terrein in heavy lifting, zoals HMPE-stroppen. “Veel lichter, sterker en flexibeler”, zegt Hendriks. “We hebben in Engeland inmiddels een fabriek die ze ontwerpt en produceert. Inclusief een 2000T-testbank voor het uitvoeren van proeflasten en breektesten.” Keuren en NDO-inspecties van synthetische stroppen vraagt wel om andere methoden. Van der Brugh: “Daar ligt ook werk voor EKH: samen met producenten en opleiders normen en handvatten ontwikkelen, zodat keurmeesters weten wat ze moeten doen.”

Hendriks, tot slot: “De staalkabelwereld is geen mega-innovatieve wereld, maar je ziet duidelijke stappen: MRT, VR-voorbereiding, milieuvriendelijke vetting, nieuwe materialen, sneller schakelen in de keten. Dat is precies waar klanten op sturen: veilig, voorspelbaar en zonder onnodige stilstand.”
 

EKH – Erkende Keurbedrijven Hijs- en Hefmiddelen 
Jaarlijks gebeuren er in Nederland honderden ongevallen bij het heffen en hijsen van lasten. Een groot deel daarvan is te voorkomen door goed onderhoud en keuring van hijs- en hefmiddelen. De brancheorganisatie EKH (Erkende Keurbedrijven Hijs- & Hefmiddelen) ziet erop toe dat bedrijven die keuringen uitvoeren dat doen volgens uniforme richtlijnen en met aantoonbare vakbekwaamheid. “De overheid schrijft wel voor dát middelen veilig moeten zijn, maar niet hóé je dat borgt”, zegt branchemanager Frans van der Brugh. “Dat maakt het voor bedrijven soms lastig om te weten waaraan ze moeten voldoen.”

Om gebruikers te helpen ontwikkelde EKH de campagne ‘Alles in de haak?’ met een overzichtelijke poster, brochure en handboeken over hef- en hijsmiddelen en hijskranen. Die geven in drie stappen aan waar gebruikers op moeten letten en welke acties ze moeten ondernemen. De publicaties zijn te downloaden via ekh.nl.

Van der Brugh: “Werkgevers hebben een zorgplicht en zijn volledig verantwoordelijk als er iets misgaat. De boetes van de Arbeids-inspectie kunnen fors zijn. Daarom is het belangrijk dat keuringen worden uitgevoerd door EKH-erkende bedrijven. Dat biedt zekerheid over de veiligheid én de kwaliteit van het materieel.”

www.ekh.nl