Ergonomie in de Metaalbewerking

Beste forumleden,

Binnen de metaalwereld zijn arbeidsvoorwaarden en vakmanschap steeds meer een belangrijk onderwerp anno 2025. Daar waar de nieuwe generaties vragen om meer vrijheid en mogelijkheden in groei of divers werk, ervaart de oudere generatie zich als bezwaard of niet begrepen waar o.a. automatisering een grote rol in speelt. Ik wil mede dankzij dit bericht de aandacht vragen voor ergonomie en inrichting van de werkplek en ben benieuwd of er leden zijn die hier bepaalde middelen voor in zetten. 

Doel: Van en met elkaar leren en zorgen voor de beste werkplek voor onze metaalkanjers! 

Te denken valt aan: de werkplek, gereedschappen en werkmethoden die afgestemd zijn op de fysieke capaciteiten van de werknemer. Het doel is om lichamelijke belasting (zoals tillen, reiken, draaien, trillen, langdurig staan) te verminderen en veilig, gezond en efficiënt te kunnen werken.

Mogelijke opties voor wanneer we kunnen denken aan ergonomische middelen:

1. Instelbare werkbanken

   • Verstelbare hoogte voor staand en zittend werken.

   • Voorkomt langdurig werken in gebogen of verdraaide houding.

2. Hulpmiddelen bij tillen/verplaatsen

   • Hef- en tilhulpen (bv. vacuümheffers, kraantjes).

   • Trolleys of rollerbanen voor zware onderdelen.

   • Draaiplateaus voor minder tillen/draaien.

3. Antivermoeidheidsmatten

   • Bij staande werkplekken, om gewrichtsbelasting te verminderen.

4. Ergonomisch gereedschap

   • Trillingsarme slijpers of boren.

   • Handgereedschap met een natuurlijke greep.

5. Licht en zicht

   • Goede verlichting vermindert vermoeidheid.

   • Vergrootglazen of loepen voor fijn werk.

6. Slimme werkvolgorde & organisatie

   • 5S-toepassing (Scheiden, Schikken, Schoonmaken, Standaardiseren, Standhouden).

   • Alles binnen handbereik: minder reiken/bukken.

Wanneer we dit niet doen, heb je mogelijk problemen zoals o.a.: 

• Rugklachten, schouderklachten, RSI.

• Hogere uitval bij oudere medewerkers.

• Moeite om jong personeel langdurig vast te houden.

Welke zaken ik zelf reeds heb toegepast binnen het bedrijf waarin ik werkzaam ben:

1. Werkhoogte aanpassen

   • Kantbank op juiste hoogte instellen middels bokken onder de machines plaatsen (ellebooghoogte is ideaal).

2. Gereedschap dicht bij de hand leggen

   • Karren maken waarop kant-gereedschap heen en weer gereden kan worden i.p.v. tillen. Daarbij ook de gereedschapkasten in de buurt van kantbanken plaatsen zodat men zo min mogelijk hoeft te lopen. Per kantbank tools prioriteren zodat men niet hoeft te lopen o.a.

3. Werk afwisselen

   • Niet te lang één taak doen – gezonde afwisseling voorkomt overbelasting. Wij hebben o.a. toegepast: cross-training en mensen opleiden voor diverse vakken binnen de eigen afdeling. Denk aan: ontbramen van plaatwerk, sorteren van plaatwerk, kanten van plaatwerk, inpersen of voorzien van stiften van plaatwerk. Hierbij is mijn ervaring dat de jongere garde hier meer oren en ogen bij heeft en de oudere gesettlede medewerkers, minder. 

4. Snelle feedback vragen

   • Observeren en doorvragen naar: Wat is het meest zwaar aan jouw werk, waar loop je tegenaan, welke wensen zou je hebben, wat vind je handig of juist niet, etc. Deze vorm van supervisie pas ik wekelijks toe in minimaal 1 tot 5 gesprekken met mijn teamleden. 

5. Korte ergonomie-checks invoeren

   • Tijdens toolbox meetings of werkoverleg: elke week 1 punt. Met name op maandagochtend doe ik hierover een rondvraag en algemene knowhow- uitspraak zodat men begrijpt waarom. Daarbij komt ook het e.e.a. aan feedback welke wij om kunnen zetten in acties. De een is vrij goedkoop en gemakkelijk te implementeren, de ander weer minder. Alles is goed, ook punten die moeizamer te implementeren zijn. Denk aan anti- vermoeidheidsmatten, hier heb ik er nu 6 stuks van aangekocht omdat bleek dat hier meer vraag naar was dan verwacht. Ergonomische matten waarbij men minder spataders krijgt, langer kan staan zonder knie- of beenklachten e.d.

Ik ben ontzettend benieuwd naar jullie waardevolle ideeën en mochten jullie zaken willen vragen, delen of inbrengen voel je dan meer dan welkom om dit hier te willen doen!

Metalen groet, uiteraard met glimlach, Tanju Gündogdu.