De technische sector staat voor grote veranderingen. Personeelstekorten, snelle technologische ontwikkelingen en een steeds bredere en gevarieerdere instroom vragen om een andere manier van opleiden. Dan helpt het samen kennisdelen in plaats van alleen het wiel opnieuw uit te vinden. Een goede stap in dat ‘samen’ is de oprichting van TechNext. Hiermee hebben technische bedrijfsvakscholen hun krachten gebundeld in een landelijk platform, met behoud van regionale verankering. TechNext-voorzitter en directeur van AT Techniekopleidingen in Terborg, Mike Broekhuizen schetst hoe samenwerking, kwaliteit en wendbaarheid samenkomen en wat dit betekent voor bedrijven in de MKB-maakindustrie.

Zijn duidelijke visie en pragmatische kijk op techniek is bij Broekhuizen met de paplepel ingegoten. “Mijn achtergrond is bedrijfseconomisch, maar mijn wortels liggen in de metaal. Mijn vader werkte in de metaal, mijn opa had een metaalbedrijf en vanaf mijn zestiende heb ik altijd bijverdiend in een metaalbedrijf. Dat vormt je. Techniek is voor mij altijd praktijk gebleven.” Die achtergrond bepaalt ook zijn kijk op opleiden. “Het gaat om mensen vooruithelpen met vaardigheden waar bedrijven vandaag en morgen iets aan hebben.” Met dit in het achterhoofd, ziet hij de oprichting van TechNext dan ook als een logische stap. “De samenleving, maar ook bedrijven en scholen, is een volgende fase ingegaan in een wereld die razendsnel verandert. Niet alleen de technische ontwikkelingen gaan snel, maar ook wat bedrijven en leerlingen daarin verwachten van het onderwijs. De eindbestemming van TechNext is helder; namelijk zorgen voor voldoende en goed opgeleid technisch personeel. Alleen de route daar naartoe ligt niet vast. Soms moet je bijsturen. Dat is niet erg, want onderweg leer je ook. TechNext organiseert landelijk wat regionaal al werkt en zorgt zo voor samenhang zonder het maatwerk kwijt te raken.”

Samen meer bereiken dan alleen 
Volgens Broekhuizen zit de kracht van TechNext in schaal en samenwerking. “Individueel kun je veel, maar collectief kun je veel meer. Als iedere bedrijfsvakschool alles zelf moet ontwikkelen, kost dat enorm veel tijd en capaciteit. Door samen te werken verdelen we de inspanning, bundelen we kennis en verhogen we de kwaliteit.” Dat levert ook efficiëntie op. “Voor brancheorganisaties en scholingsfondsen is er één aanspreekpunt. Iets uitrollen hoeft maar één keer. Dat scheelt tijd en maakt het effect groter.”

‹‹ Niet alleen de technische ontwikkelingen gaan snel, maar ook wat bedrijven en leerlingen daarin verwachten van het onderwijs ››

Wat betekent dit voor bedrijven
Voor bedrijven in de MKB-maakindustrie is de meerwaarde van TechNext concreet. “Bedrijven hebben behoefte aan mensen die direct inzetbaar zijn. Door landelijk samen  te werken sluiten opleidingen beter aan op de praktijk, terwijl het regionale maatwerk behouden blijft.” Via TechNext krijgen bedrijven toegang tot een netwerk van scholen en studenten en kunnen zij stages, leerwerktrajecten en praktijkopdrachten aanbieden. “Door mee te denken over lesprogramma’s zorg je dat opleidingen aansluiten op jouw bedrijfspraktijk. Dat verkleint de mismatch en verkort de inwerktijd.” Daarnaast draagt het bij aan binding. “Wie investeert in opleiden, investeert in loyaliteit en continuïteit.”

Breder kijken naar instroom
Instroom gaat volgens Broekhuizen al lang niet meer alleen over jongeren. “In veel regio’s groeit het aantal jongeren niet meer, terwijl de vraag naar technisch personeel blijft toenemen door vergrijzing. Dan moet je verder kijken.” TechNext richt zich daarom nadrukkelijk ook op zij-instromers, herintreders en werkenden. “Er verdwijnen banen in andere sectoren door technologische ontwikkelingen. Die mensen moeten zich opnieuw kunnen oriënteren. De techniek biedt kansen, mits je opleiden flexibel en toegankelijk organiseert.”

Leven Lang Ontwikkelen als vaste pijler 
Leven Lang Ontwikkelen is voor TechNext geen bijzaak. “Technologie ontwikkelt zich zo snel dat blijven leren een voorwaarde is om inzetbaar te blijven.” Opleidingen worden daarom modulair en flexibel ingericht. “Zo kunnen mensen gericht bijscholen zonder langdurige trajecten. Dat helpt bedrijven om hun mensen duurzaam inzetbaar te houden en versterkt de arbeidsproductiviteit.” Volgens Broekhuizen is dat essentieel voor het verdienvermogen van de MKB-maakindustrie.
 
Toenemende diversiteit vraagt maatwerk 
De samenstelling van groepen is sterk veranderd. “Vroeger kreeg je vaak een redelijk homogene vmbo-instroom. Nu zie je grote verschillen in leeftijd, vooropleiding en ervaring. Sommigen gaan moeiteloos door de theorie, anderen hebben juist extra begeleiding nodig in de praktijk.” Dat vraagt meer van opleiders. “Je kunt niet meer uitgaan van één tempo. De diversiteit neemt toe en daarmee ook de complexiteit.”

Kwaliteit als gezamenlijke verantwoordelijkheid
Juist daarom is kwaliteitsborging een speerpunt. “Niemand heeft de wijsheid in pacht, maar samen kun je wel toewerken naar een duidelijke kwaliteitsstandaard. De ondergrens moet overal op orde zijn.” Praktijkopleiders spelen daarin een sleutelrol. “Wat je op je vijfenveertigste weet, is niet automatisch voldoende tot aan je pensioen.” TechNext investeert daarom in gezamenlijke opleidingsprogramma’s voor praktijkopleiders, met aandacht voor periodieke bijscholing. “Het is een en/en verhaal. Goede opleidingen en goede begeleiding in de bedrijven versterken elkaar.”

Regionale kracht en landelijke samenhang 
Regionale verschillen blijven bestaan en dat is volgens Broekhuizen juist een kracht. “De arbeidsmarkt in Noord-Holland is anders dan in de Achterhoek. Door regionaal maatwerk te combineren met landelijke samenhang benut je het beste van beide werelden.” Bedrijfsvakscholen leren bovendien veel van elkaar. “Loop je ergens tegenaan, dan heb je collega’s in het hele land die mee kunnen denken. Dat maakt ons wendbaar.”

Samenwerking met mbo en zichtbaarheid 
De samenwerking met mbo-instellingen noemt Broekhuizen essentieel. “Iedere bedrijfsvakschool werkt samen met een of meer ROC’s. Voor reguliere opleidingen is dat cruciaal. Voor Leven Lang Ontwikkelen is er meer variatie, en die flexibiliteit past bij de doelgroepen.” Ook richting beleid en politiek is gezamenlijke zichtbaarheid belangrijk. “Bedrijfsvakscholen waren lang minder zichtbaar, terwijl ze een onmisbare schakel zijn geworden. Door samen op te trekken worden we beter gehoord.”

Ambitie voor de komende jaren 
Vooruitkijkend is de ambitie in ieder geval glashelder. “Als je in de techniek wilt werken of een opleiding zoekt, moet TechNext vanzelfsprekend in beeld komen. Een herkenbaar platform met veel regionale locaties, waar kwaliteit en praktijkgericht opleiden samenkomen.” De reis is volgens hem nog niet af. “Het einddoel is duidelijk, maar de weg ernaartoe vraagt om samenwerking, flexibiliteit en vertrouwen. Door die reis samen te maken, bouwen we aan een sterke toekomst voor techniek en vakmanschap.”