In mijn gesprekken over de toekomst van de MKB-maakindustrie komt steeds dezelfde vraag terug: hoe zorgen we ervoor dat er ook over tien en twintig jaar voldoende vakmensen zijn? Het is een vraag die ik hoor bij ondernemers, opleiders en bestuurders. En elke keer kom ik weer uit bij hetzelfde punt. De manier waarop we praktijkgericht leren en opleiden organiseren, is bepalend voor het succes van onze sector.

Wat mij steeds opnieuw opvalt, is de cruciale rol van bedrijfsvakscholen. In veel regio’s zie ik hoe zij, samen met mbo-instellingen, zorgen voor een sterke verbinding tussen leren en werken. Jongeren leren er het vak, zij-instromers vinden er een nieuwe start en vakmensen blijven zich ontwikkelen. Ook statushouders, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en voortijdig schoolverlaters krijgen hier een kans. In die omgevingen zijn leren en werken geen aparte werelden. Het is één praktijk. Geen beleidsnota, maar gewoon hoe het elke dag gebeurt.

Op de werkvloer
Goed opleiden stopt voor mij niet bij de schooldeur. Het begint pas echt op de werkvloer. Daar zie ik hoe belangrijk goede begeleiding is. En dan bedoel ik naast een praktijkopleider vooral een goede collegiale werkomgeving. Een leercultuur waar mensen elkaar verder helpen en ondersteunen met een sterk teamgevoel. Bedrijfsvakscholen ondersteunen die leercultuur. Ze leiden praktijkopleiders op, zorgen dat vakkennis actueel blijft en verbinden leren direct aan nieuwe technologie in bedrijven. Dat is niet alleen goed voor mensen, maar ook voor innovatie en productiviteit.

Samenhang en slagkracht
In veel regio’s werkt de samenwerking tussen mbo-instellingen en bedrijfsvakscholen al goed. Toch merk ik dat deze samenwerking te vaak afhankelijk is van tijdelijke regelingen en losse financiering. Dat frustreert. Want we zien wat werkt, maar kunnen het niet altijd structureel versterken of opschalen. Juist daarom ben ik zo blij met de oprichting van TechNext. Met TechNext hebben technische bedrijfsvakscholen en opleidingsbedrijven zich voor het eerst landelijk georganiseerd, in aanvulling op en in samenwerking met het mbo. Wat regionaal al jaren goed gaat, krijgt nu ook landelijk samenhang en slagkracht.

Dit is hét moment voor politiek en kabinet in wording om door te pakken. Geef ruimte aan structurele samenwerking. Zorg voor bekostiging die gezamenlijke uitvoering en begeleiding op de werkvloer stimuleert. En betrek netwerken als TechNext als vaste partner in onderwijs- en arbeidsmarktbeleid. In veel regio’s laten ondernemers, scholen en vakmensen al zien dat het kan. Laten we die praktijk nu ook landelijk serieus nemen en versterken.

Mark Helder
Voorzitter Koninklijke Metaalunie