Koninklijke Metaalunie, FME, Koninklijke CBM en NRK delen de ambitie om energie te besparen, maar vragen het kabinet de voorgenomen aanscherping van de energiebesparingsplicht te herzien. In een gezamenlijke brief aan minister Van Veldhoven-van der Meer vragen zij de terugverdientijd op vijf jaar te houden en de ondergrens alsnog te verhogen van 50.000 naar 100.000 kWh. Volgens hen zorgen de plannen voor extra regeldruk en komt de concurrentiepositie van MKB-maakbedrijven onder druk te staan.
Grote belemmeringen bij uitvoering
Het kabinet wil de terugverdientijd verhogen van vijf naar zeven jaar en de ondergrens van 50.000 kWh handhaven. Uit de Effectentoets Actualisatie energiebesparingsplicht 2027 blijkt dat bij ruim 62% van de maatregelen met een terugverdientijd tussen vijf en zeven jaar technische, economische of organisatorische belemmeringen bestaan. Dat onderzoek is alleen onder grootverbruikers gedaan; voor het mkb ligt dit percentage waarschijnlijk hoger. CE Delft en de Algemene Rekenkamer adviseren de ondergrens te verhogen om kleinere bedrijven te ontlasten. Het ministerie stelt dat dit 15% van het besparingspotentieel kost, maar volgens de organisaties gaat die berekening uit van volledige handhaving, en dat is niet haalbaar. Bovendien gaat Nederland volgens hen verder dan Europa en de buurlanden.
Bestaande regels beter handhaven
Betere handhaving levert volgens de organisaties meer op dan uitbreiding: binnen de huidige regels ligt nog 36 petajoule (PJ) onbenut besparingspotentieel, tegenover 11 PJ bij uitbreiding naar zeven jaar met volledige naleving. Bovendien schiet de handhavingscapaciteit tekort: volgens de Algemene Rekenkamer zijn jaarlijks ongeveer 22.500 controles nodig, terwijl er in 2023 9.400 plaatsvonden.
Regeldruk en stimulering
Volgens het Adviescollege toetsing regeldruk heeft het kabinet de regeldrukkosten van een langere terugverdientijd onvoldoende inzichtelijk gemaakt, terwijl de lasten het mkb relatief zwaar treffen. Maatregelen onder de plicht komen bovendien niet in aanmerking voor stimulering, waardoor minder ondernemers gebruikmaken van regelingen als EIA, VEKI en OMKB. Volgens de organisaties ligt in meer stimulering de sleutel tot effectieve besparing. Zij vragen de minister hierover in gesprek te gaan.