Vanaf 1 januari jl. is een nieuw maatschappelijk prioriteringskader van kracht. Dit kader geeft de volgorde aan waarin groepen van ondernemers toegelaten worden op een (verzwaarde) elektriciteitsaansluiting. De beschikbare ruimte op het net gaat eerst naar organisaties die volgens de overheid het belangrijkst zijn voor de samenleving. Denk aan ziekenhuizen, defensie en scholen. Bedrijven die daar niet onder vallen, moeten langer wachten. De wachtrij blijft bestaan, maar sommige partijen schuiven voor.
Het nieuwe kader heeft grote gevolgen voor ondernemers in de MKB-maakindustrie die een (nieuwe of zwaardere) aansluiting nodig hebben. Per 1 juli 2026 wordt dit kader daadwerkelijk toegepast. Door deze wijziging verdwijnen bestaande spelregels en komen veel meer bedrijven direct in aanraking met de gevolgen van netcongestie.
Tot nu toe maakten netbeheerders onderscheid tussen kleine en grote aansluitingen. Alles tot en met 3x80 ampère (maximaal 55 kW) viel onder een kleinverbruikaansluiting en kreeg relatief makkelijk een aansluiting of verzwaring. Alles daarboven gold als grootverbruik en had te maken met de wachtrij. Dat onderscheid vervalt nu wanneer het op die wachtrij aankomt. Aansluitingen en transportvermogen worden voortaan toegekend op basis van maatschappelijke behoefte. Dit, om te voorkomen dat vitale functies in de maatschappij stil komen te vallen.
Gevolgen voor Metaalunieleden
Voor Metaalunieleden geldt dat zij in veel gevallen niet rechtstreeks binnen het maatschappelijk prioriteringskader vallen. Is jouw bedrijf essentieel voor een partij die wel onder dit kader valt, dan is het belangrijk dat je je meldt. Metaalunie bekijkt dan samen met jou of een aanvraag voor prioriteit bij de ACM en de netbeheerder kansrijk is, bijvoorbeeld via een zogenoemde hardheidsclausule.
Het vernieuwde systeem kent drie prioriteitsniveaus. Het hoogste niveau is voor congestieverzachters. Dit zijn partijen die met veel flexibel vermogen kunnen helpen om het net te ontlasten. Daarvoor is meer dan 1 MW aan flexibiliteit nodig. Het tweede niveau is veiligheid, zoals defensie, hulpdiensten, gezondheidszorg en veiligheidsinstanties. Het derde niveau betreft basisbehoeftes, zoals supermarkten, scholen, woningbouw en het gasnet. Bedrijven die niet in deze categorieën vallen, komen achter in de rij te staan. Alle vrijgekomen netruimte gaat eerst naar partijen met prioriteit.
Belangrijk om te weten is dat ook het vergroten van een bestaande kleinverbruikaansluiting, bijvoorbeeld van 3x25 ampère naar 3x80 ampère, straks niet meer mogelijk is binnen de nieuwe regels. Omdat het prioriteringskader pas vanaf 1 juli 2026 actief wordt toegepast, bestaat er mogelijk nog een korte periode om onder de oude regels een verzwaring tot 3x80 ampère aan te vragen.
Wat kun je nu doen?
Onderzoek of je bedrijf in de komende jaren meer elektriciteit nodig heeft. Heb je een kleinverbruikaansluiting en verwacht je dat die op korte termijn te klein is om jouw bedrijfsproces te ondersteunen, vraag dan zo snel mogelijk een verzwaring aan; bijvoorbeeld tot maximaal 3x80 ampère. Breng ook in kaart welke werkzaamheden daarvoor nodig zijn. Als de openbare weg open moet, kunnen vergunningen nodig zijn. Wacht niet te lang. Een aanvraag kan soms 70 weken duren, maar soms ook veel korter.
Meer weten?
Voor vragen kun je contact opnemen via het speciale e-mailadres dat Koninklijke Metaalunie open heeft gesteld voor netcongestie: netcongestie@metaalunie.nl.
Heb je belangstelling voor een webinar over netcongestie waarin deskundigen zaken uitleggen en antwoord geven op jouw praktische vragen? Laat ons dat dan ook weten in een e-mail naar het hierboven genoemde e-mailadres.